Menu

Geloof in de Blijde Boodschap

0 Comments

Aswoensdag – woensdag 26 februari 2020

Geloof in de Blijde Boodschap

  • Op deze dag vieren we dat ‘as’ ons wordt opgelegd. Het is het begin van een tocht van veertigdagen naar Pasen. De liturgie van onze kerk neemt ons mee met een ijzersterke boodschap van omkeer, door vasten, gebed en delen met de minsten. Een omkeer die eigenlijk een toekeer is. Een afwenden van alles wat ons gevangen houdt naar een toevertrouwen aan de bevrijdende werking van Gods liefde en nabijheid. We vieren dit geheim en dat is meer dan een intellectuele exercitie. In het vieren van de omkeer worden we met hart en ziel meegenomen. Het raakt ons innerlijk zodat we uiterlijk gesterkt worden tot een bevrijdende levenswandel. En het teken vandaag is de as. As die niet alleen – als het ware – doods is. As kan ook de basis worden van waaruit iets nieuws groeit. ‘Uit de as herrezen’ wordt soms gezegd. Dat proces mogen we aan het begin van de veertigdagentijd ingaan.

    Exegetische notities Evangelie Matteüs 6,1-6.16-18
    Bij deze lezing is het deel met het Onze Vader niet opgenomen. Voor onze perikoop is het van belang om vers 7 er zijdelings bij te betrekken. Jezus wil niet dat je met veel omhaal van woorden bidt, zoals de heidenen dat doen. De tekst verwijst hier naar de manier waarop er in de Romeinse wereld gebeden werd: heel uitvoering met nauwkeurig voorgeschreven houdingen en gebaren. Deze wat theatrale praktijk dient men te vermijden wanneer men althans de aanbevelingen in te tekst van Matteüs serieus neemt.
    De lezing betreft een verdere discussie over ‘de Wet’ en over het doen van goede werken, dan wel ‘werken van gerechtigheid’. De meest volmaakte gerechtigheid doe je door je aan de 613 ge- en verboden te houden die de Wet van Mozes je geven én door aalmoezen te geven, te vasten en te bidden. Jezus sluit er in de woorden van Matteüs bij aan: vrome daden betekenen niet veel als ze niet gekoppeld zijn aan een goede verhouding met God en met de medemensen.
    Vv. 1-4 gaan over de aalmoes. Dat is het delen van je eigen gaven in een verbondsrelatie (Js.58,7. Tob.1,16-17) zoals is voorgeschreven in Dt.15,7-11. Het woord voor huichelaars (in het Grieks hupokrites) betekent eigenlijk toneelspeler. En toneelspelers krijgen applaus voor hun optreden. Dat is dus niet de bedoeling.
    Vv. 5-6 betreffen het gebed. V.7 hoort hier bij (zie boven) omdat de Romeinen door een correcte uitvoering van het gebed hun gebeden geldig maken én zegen kunnen verkrijgen. Daarom is de beknoptheid van het gebed van belang. De reden voor het Onze Vader is dan duidelijk.
    Het vasten in vv.16-18 is een hele gewone praktijk in het joodse leven. Zowel als teken van berouw (bij Grote Verzoendag) als als teken van besef, bezinning (feest van de Wet). Farizeeën leefden heel strikt en zij vastten twee dagen per week om de ontvangst van de Wet van Mozes goed in zich te laten doordringen.
    Indertijd had men de gewoonte om het hoofd te bedekken en het gezicht met as te besmeren. Zo werd degene die vastte onherkenbaar, maar – bizar genoeg – ook heel goed herkenbaar.
    Zo’n 200 jaar voor Chr. was er ook een andere praktijk, getuige het verhaal van Judith (Jdt.10,3) die eerst vast en vervolgens een ommekeer uitvoert door haar rouwkleed af te doen, haar gezicht te wassen, haar hoofd met olie te zalven en een mooie jurk aan te trekken. Jezus sluit zich bij Jesaja aan (Js.58,1-11) in zijn visie dat vasten een feest kan zijn. Alleen als je feestelijk vast, is het oprecht.

 

Themastelling
Aswoensdag is het begin van de veertigdagentijd. Dat is een tijd voor persoonlijke inkeer, maar de lezingen maken duidelijk dat het ook voor heel de gemeenschap geldt. Het een kan niet zonder het ander. De lezingen roepen allen op om zich weer af te stemmen op God: keer terug naar Mij, reinig je, verzoen je met God. Maar, zo benadrukt Jezus, doe het niet om op te vallen bij de mensen. Stem je innerlijk af op de wil van de Vader: in het beoefenen van gerechtigheid, in het bidden en in het vasten.

Suggesties

Op weg naar Pasen
Suggesties, gebeden en beeldmateriaal met het thema Op weg naar Pasen kunt u vinden in de gelijknamige uitgave die in februari 2020 verkrijgbaar is.

Vastenaktie
De Vastenaktie geeft veel materiaal uit om de weg naar Pasen met voldoende inhoud te gaan: zie vastenaktie.nl

Versiering
Maak met zand (op een plastic bodem) of drapeer met woestijnkleurige doeken een weg. Leg daarop enkele (zwerf)keien.
Als symbool voor Aswoensdag kan gekozen voor een paar stevige wandelschoenen die aan het begin van deze weg worden geplaatst. Ook kunnen drie schoenafdrukken uitgeknipt met in elke afdruk geschreven: soberheid, solidariteit en spiritualiteit. Met deze 3 S-en gaan we op weg. Zij worden verspreid over de weg gelegd.