Menu

‘Dit is mijn Zoon’

0 Comments

Doop van de Heer / 12 januari 2020

‘Dit is mijn Zoon’
Na Kerstmis en het feest van de Openbaring van de Heer ontvangen we op deze zondag een andere ‘openbaring’: Jezus’ doop in de Jordaan. Hij toont zich aan Johannes de Doper, meer nog, Jezus toont zich als de gezondene van God die aan zijn zending begint. Met alle huiver lat Johannes Jezus toe. Met het gedenken van Jezus’ doop, gedenkt de kerk ook het doopsel van allen die toegetreden zijn tot de gemeenschap met Jezus.

Exegetische notitie evangelie Matteüs 3,13-17
In elk van de vier evangeliën hebben de evangelisten zich druk gemaakt over de verhouding van Jezus tot Johannes de Doper. Is Jezus een volgeling van Johannes of is Hij meer? Matteüs maakt het zichzelf niet moeilijk. Hij laat Johannes onmiddellijk zeggen dat hij de mindere is. En Johannes gaat nog verder. Hij probeert Jezus tegen te houden, want hoe kan een mindere nu een meerdere tot leerling krijgen?
Jezus ziet dat allemaal niet zo problematisch. Hij weet dat hij afstand heeft gedaan van alle waardigheid. Hij is de volledige dienstknecht geworden die niet uit pracht en praal, niet uit status en ambitie zijn zekerheid haalt. Uit iets anders, maar dat andere kan pas duidelijk worden als hij afstand doet en afdaalt tot de diepste diepten van alles. Daartoe wil hij ook door de diepte van het water.
Vervolgens zien we hoe het programma van Jezus duidelijk wordt. Hij wil leven in het licht van Gods aanwezigheid. Hij wil de gerechtigheid laten gebeuren. Hij wil zelf recht doen aan allen. Dat is zijn zekerheid, zijn houvast. Daartoe wordt Jezus niet alleen gedoopt met water, maar ontvangt Hij ook de Geest. Hoe sterk dat is blijkt als we zien hoe snel dit woord Geest plots voorkomt: in deze tekst (3,16), vlak hiervoor (3,11) en vlak hierna (4,1).
En dan wordt het andere deel van Jezus’ programma duidelijk. We hadden al dat hij gerechtigheid en God wil laten gebeuren. De stem uit de hemel citeert de eerste regel van het eerste lied van de dienstknecht (zie de Jesaja-lezing). Daarmee wordt niet alleen de innige band tussen Jezus, God en de Geest duidelijk, maar ook dat hét programma van Jezus die Dienstknechtliederen zijn.

Themastelling
De drie lezingen zijn prachtig op elkaar afgestemd. Het programmatische van de Jesaja-tekst wordt concreet als we het leggen naast Jezus’ doen en spreken. En Jezus’ leven wordt pas duidelijk als we het lezen in het licht van die Jesaja-teksten.
Je aangenomen weten door God (zonder dat Hij naar je aanzien, naar je prestaties of naar je kerkelijke of maatschappelijke positie heeft gekeken) mag je genoeg fundament geven voor je leven. Je hoeft je niet boven anderen uit te werken. Het geeft je ook het fundament om anderen weer aan te nemen, zonder dat jij de ander beoordeelt op positie of klasse of wat dan ook.
Allen zijn kinderen van God. Dat is de belofte, de goede boodschap van vrede die ons in, door en met Jezus is gegeven. Hij is de eerste, wij mogen Hem achterna. Dat zal het recht en het goede doen tieren.

Suggesties
Het feest van de Doop des Heren herinnert ons aan onze eigen doop. Nodig de mensen voor deze zondag uit om hun doopkaars mee te brengen. Zet voor het altaar een grote lichtstandaard of een royale bak met geel zand en laat de mensen daar hun kaars inzetten. Na het evangelie worden alle kaarsen ontstoken en deze blijven branden tot het einde van de viering.

Gebeden voor deze zondag

Openingsgebed
Goede God, die ons hier ontvangt,
in deze viering wilt U met ons
Woord en Brood delen.
Geef ons een open hart,
geef ons een ontvankelijke geest
om Woord en Brood te ontvangen
in naam van Jezus, uw Zoon,
die leeft met U en de heilige Geest
in de eeuwen der eeuwen. Amen. 

Gebed over de gaven
Goede God,
wij dragen onze gaven aan U op,
zo goed en zo kwaad als we kunnen.
Hier aan deze tafel delen wij uw gaven,
die ons sterken en heel maken
om te leven naar het voorbeeld van Jezus,
uw Zoon en onze Heer. Amen. 

Slotgebed
Goede God, die ons vandaag roept bij name
zoals U ook Jezus geroepen hebt,
maak ons tot kinderen van uw nieuwe aarde
waar gerechtigheid en heil
voor iedereen bereikbaar zijn.
Maak ons tot uitvoerders van uw opdracht
om liefde te brengen
waar dat maar mogelijk is
in naam van U, onze schepper
die leeft en ons nabij is
in de eeuwen der eeuwen. Amen.