Menu

GERAAKT door het licht

0 Comments

Heilige Familie / 29 december 2019

GERAAKT door het licht

Terwijl het publieke vieren van Kerstmis stamt uit de vierde eeuw, is het feest van de Heilige Familie pas van de twintigste eeuw. Na enige omzwervingen op de jaarkalender is het na het Concilie Vaticanum II op de zondag geplaatst tussen Kerstmis en Nieuwjaar. In de Kersttijd staan we stil bij Jezus, Maria en Jozef in heel verschillende omstandigheden. Met dit Feest van de Heilige familie staan we stil bij Jezus, Maria en Jozef als gezin. In dit jaar C: de twaalfjarige Jezus in de Tempel van Jeruzalem. Jezus manifesteert zich als een jonge jongen reeds gegrepen door zijn Traditie en zijn Vader-God in wiens huis Hij wil zijn. Groeien in geloven gebeurt op de eerste plaats in een warm en hartelijk netwerk, in een (min of meer grote) familie. Groeien in geloven is een manier van opgroeien, hoofd, hart en handen.

Exegetische notitie evangelie Matteüs 2,13-15.19-20
Nu valt de schijnwerper op één gezin met een hoofdrol voor de vader. Hij alleen wordt met naam genoemd. Jozef krijgt in dromen aanwijzingen van God tot handelen. Dat geeft hem trekken van Jozef, de dromende zoon van Jakob, van wie staat geschreven, dat God met hem was, Gen.39,23. Ook lijkt Jozef op Abraham. Even gehoorzaam voert hij Gods opdrachten uit. V.13: ‘Sta op, neem je zoon … en ga’ is een echo van Gen.22,1., waar ook het leven van de enige, welbeminde zoon inzet is. Ook v.14 weerspiegelt Jozefs absolute gehoorzaamheid, wanneer het gaat om de redding van het Kind. De vv.19-21 herhalen vv.13-14. Maar nu lijkt de dreiging voorbij en kan het gezin terug naar huis. 4 x `Sta op en ga’ gehoord en gedaan. Maar daarmee nog geen happy end. Jozef is niet slechts gehoorzame uitvoerder van hemelse opdrachten. Hij heeft ook een eigen zorg, die hem eigen initiatieven doet nemen (v.22). Deze zorg is de uiteindelijke drijfveer die Jezus brengt naar Nazaret, de plaats waar de klank van een profetenwoord aankleeft: ‘twijg’, Hebr. N-Z-R, aan de stam van Isai, Jes.11,1. De sluier over de identiteit van het kind is een tipje verder opgelicht en het startpunt van zijn weg bepaald.

Themastelling
Een groot familiefeest: broers, zusjes, kinderen, kleinkinderen, neven en nichtjes met leeftijden van 80 tot 2. Onder de warme deken van het roezemoezige samenzijn een bont patroon van samenlevingsvormen: twee- en een-oudergezinnen; ouders met banen, full-time vaders of moeders; homo- en LAT-relaties; samenwonende stellen; stellen die het niet meer stellen… Zo’n feest kan verleiden tot het toedekken van verschillen en breuken. Een roze taart die op is als het feest voorbij is.
Maar met een feest kan ook de moed worden gevierd om juist breuken en onafheid in het familiegoed onder ogen te zien. Feest, ondanks een onzekere of bedreigende toekomst. Vieren dat je het aandurft, omdat je samen bent.
Een familiefeest als monument van hoop op en geloof in voortgaande groei van menselijk­heid, als de oorspronkelijke ‘zwaarte’ aan ieder van ons door de Schepper geschonken. Dan maakt het niet uit in wat voor verband men samenleeft. Dat zijn slechts vormen afhankelijk van factoren als tijd, politiek, economie, ideologie. Van veel groter belang is of daar een deugdelijke vulling aan gegeven wordt. Dan geldt:
‘Zie, hoe goed, hoe weldadig familie te zijn en samen te zijn!’ Psalm 133,1.
Zou dat niet een toepasselijker psalmvers zijn bij dit feest?

Suggesties
Voor bezinning en gebeden bij Kerstmis verwijzen we naar onze uitgave Op weg naar Kerstmis 2013, te koop via www.berneboek.com of telefonisch: 0413-291394. Voor de Kersttijd vindt u materiaal vanaf blz. 33.

Beeldengroep van de heilige Familie

Vroeger stond er in veel katholieke huisgezinnen een beeldengroep van de heilige familie in de woonkamer. Zij vormde in zekere zin een bron van inspiratie in het dagelijkse leven. Het gezin werd toen ook gezien als de hoeksteen van de samenleving. Welke plek heeft het gezin in de huidige samenleving? Welke waarde kennen we haar vandaag de dag toe?
Tijdens de viering zou zo’n beeldengroep, voorzien van een mooi gedrapeerde doek, een plek kunnen krijgen in de buurt van het altaar. Misschien beschikt het kerkgebouw zelf over zo’n beeldengroep. Deze beeldengroep zou dan extra in het licht kunnen worden geplaatst. Aan het begin van de viering kan na de inleiding extra aandacht worden geschonken aan deze beeldengroep van de heilige Familie. Een kind, een jongere, een jong echtpaar en een senior zouden elk symbolisch iets bij de beeldengroep kunnen neerleggen en daarbij vertellen waarom hij/zij het gezin zo kostbaar vindt.

Kinderzegen aan het einde van de viering

De voorganger vraagt de kinderen en hun ouders naar voren te komen voor gebed en zegen:

Heer, onze God,
zie neer op deze kinderen en hun ouders
en zegen hen.
Zegen hen met uw liefde,
opdat zij mogen groeien in geloof, hoop en liefde.
Zegen hen met uw trouw,
opdat zij U zullen zoeken in hun leven.
Zegen ook ons allen,
opdat wij uw Naam verkondigen met ons leven.
In het geloof dat de Heer met ons is,
zegen ik u:
met de Naam van Vader, + Zoon en heilige Geest.

Gebeden voor dit feest

Opennigsgebed
Heer, in deze dagen van de kersttijd
voelen wij ons meer dan anders
verbonden met gezin en familie.
Het gezin van Jozef, Maria en Jezus
mag ons tot voorbeeld zijn
bij het zoeken naar een veilige omgeving,
waar eendracht en onderlinge liefde heersen.
Zo hopen wij eens in de vreugde van uw huis
voor altijd gelukkig te zijn.
Door Jezus Christus, uw Zoon,
die met U en de heilige Geest leeft en heerst
voor nu en altijd. Amen.

Gebed over de gaven
Heer,
wij bieden U deze gaven aan:
brood als het werk van onze handen
voor het levensonderhoud van onze gezinnen,
wijn als de vreugden en zorgen
voor het behoud van goede betrekkingen.
Maak dit mensenvoedsel tot goddelijke spijs.
Laat op voorspraak van de Moeder Gods, Maria,
en van de heilige Jozef elk gezin leven in uw liefde.
Door Jezus Christus, onze Heer. Amen.

Slotgebed
Heer,
U sterkt ons met uw Woord
en daagt ons uit Brood en leven te delen.
Maak ons tot één familie,
van harte bereid goed te doen
en elkaar te behoeden.
Geef ons de kracht
om het voorbeeld van Jozef, Maria en Jezus
na te volgen.
Zo bidden wij U
die leeft in eeuwigheid. Amen.