Menu

KEER je om

0 Comments

Tweede zondag van Advent – 8 december 2019

KEER je om (en vergeet je eigen gelijk)
Op de tweede zondag van de Advent wordt ieder jaar de persoon van Johannes de Doper gepresenteerd. Hij is de Voorloper van de Heer, de wegbereider. De thematiek van de woestijn roept verschillende beelden op: de woestijn bij de Jordaan waar Johannes de Doper mensen tot een doopsel van bekering nodigt, maar de Jordaan verwijst ook naar de doortocht van het volk geleid door Jozua na een tocht van veertig jaar door de Woestijn. Het volk dat uit de ballingschap bevrijd, het Beloofde Land intrekt. Johannes de Doper roept deze thematieken op. En wij kijken uit naar Hem die ons vrij zal maken van alles wat ons in ballingschap houdt.

Exegetische notitie evangelie Matteüs 3,1-12
Meer dan ooit is het evangelie van vandaag, dat begint met het vermelden van de sobere leefstijl van Johannes de Doper, actueel. Johannes gaat gekleed in een kameelharen kleed en predikt dat het rijk der hemelen nabij is. Zijn voedsel bestaat uit wat de natuur hem geeft: sprinkhanen en wilde honing. Het vreemde is dat zijn boodschap van ommekeer (bekering) aanslaat: heel de omtrek stroomt naar de plaats waar hij doopt. Wie vanuit onze grondstoffen verslindende tijd terugkijkt naar de tijd van Johannes kan zich afvragen of de soberheid van Johannes en het rijk der hemelen wellicht bijeen horen. ‘Wie heeft u voorgespiegeld dat gij de dreigende toorn kunt ontvluchten?’, lijkt ook tot ons gezegd. Al lijkt de toorn van vandaag eerder van de aarde zelf te komen, die protesteert tegen een verregaande ontluistering, en lijkt Gods toorn daardoor overstemd.
Elke tijd heeft zijn eigen problemen en het kan levensgevaarlijk zijn de bijbel als een soort receptenboek voor eigentijds falen te hanteren. En toch. Lijkt de waarschuwing: ‘Brengt dus vruchten voort die passen bij bekering’, niet ook op te gaan voor onze tijd? Immers, mede dankzij het conciliair proces voor behoud van de schepping, wordt het steeds meer duidelijk dat wij zullen moeten omkeren op de doodlopende weg die economische groei heet. Misschien heeft juist onze tijd er wel enorme behoefte aan om gedoopt te worden met vuur en geest, opdat wij weer beseffen dat het rijk der hemelen opgave betekent.

Themastelling
Dreiging van naderend gevaar is een bekend historisch gegeven. De gegevens ‘vijand’, ‘natuurramp’, ‘ziekte’, ‘dood’ zijn niet nieuw. Toch lijkt in onze tijd de dreiging anders: zij is sluipender, je kunt er veel gemakkelijker omheen. Opwerpingen als: het valt wel mee; er wordt schromelijk overdreven; het zal zo’n vaart niet lopen, zijn eerder regel dan uitzondering. Zelfs het feit dat de ‘toorn’ van de aarde zelf komt maakt de dreiging alleen maar erger. Mensen worden daardoor gemakkelijk opgesloten in een secularisatieproces dat het bezinnende, het gewetensonderzoek, de kritische reflectie zelf, lijkt te wurgen. Daarom is het zo belangrijk dat God op de juiste wijze ter sprake wordt gebracht. Niet als een stoplap, niet als een klaagmuur. Misschien liever als een bron die helder en klaar troebele zaken doorzichtig maakt. Of als een lichtende ster die de weg wijst naar de eenvoud van een stal, naar de rijkdom van de soberheid, naar de allesvergetende overgave van het engagement, naar de kritische stellingname, zelfs als dit met de dood moet worden bekocht.

Suggesties

Extra liturgische bouwstenen
Voor bezinning en gebeden in de Advent en kersttijd wijzen we u op onze uitgave Op weg naar Kerstmis 2019, te koop via www.berneboek.com of telefonisch te bestellen via 0413-291394. Voor deze zondag vindt u materiaal vanaf blz. 15.

Een gebed:
Heer,
schudt ons wakker
en bekeer ons hart:
dat wij wegdoen
wat kwaad berokkent
en rijke vruchten voortbrengen.
niet voor onszelf alleen,
maar tot heil van ieder mensenkind.
Inspireer ons met het vuur van uw Geest. Amen.

  1. Kerkversiering

Dennenappels
Natuurlijk kan in deze tijd van sobere versiering heel goed versierd worden met alle soorten appels van de pijnbomen. Het kan zelfs gebeuren dat, door de warmte van de kerk- of gebedsruimte, onder de viering de dennenappels zich openen. Bij het opruimen kan er veel zaad achterblijven. Zeker als de dennenappels een tijdje ergens droog weggelegd worden.

Licht
Naast de twee kaarsen van de adventskrans kan tussen de versiering van de pijnboomappels licht gezet worden. Zowel kaarslicht als kleine kerstlampjes er doorheen geslingerd kleden het geheel mooi aan.

Gebeden voor deze zondag

Openingsgebed
Liefhebbende God,
U heeft oog voor ons en blijft ons trouw.
Daar waar we zelf twijfelen aan onze toekomst,
schept U ons een nieuwe dageraad.
U wijst ons nieuwe wegen
door de mond van profeten.
Vervul ons door uw Geest met uw visioen
en help ons uw wegen te gaan
op weg naar uw Rijk.
Dit vragen wij U door Hem, de Komende,
die met U en de heilige Geest leeft
in de eeuwen der eeuwen. Amen.

Gebed over de gaven
God,
wij staan voor U met onze gaven,
aanvaard ons en onze gaven.
Laat ons in het delen van het brood en de wijn
uw aanwezigheid ervaren.
Leer ons te koesteren
wat U ons gegeven hebt,
zodat we respectvol omgaan
met het werk van uw handen
en onze voeten zetten op uw weg.
Door Christus, onze Heer. Amen.

Slotgebed
Goede God,
wij danken U voor uw Schepping.
Leer ons met bewondering te kijken naar uw wereld
en te ontdekken dat U ons niet loslaat,
dat U al iets nieuws bent begonnen
en met ons een nieuwe weg wil gaan.
Help ons eerbiedig om te gaan met wat U zo lief is
en zet onze voeten op uw Weg,
door Christus, onze Heer. Amen.