Menu

God WIJST de weg

0 Comments

Eerste zondag van de Advent – 1 december 2019

God WIJST de weg
Op de eerste zondag van de advent keren we ons naar het komende feest van Kerstmis: Gods Zoon komt in onze wereld. God wordt mens. In welke wereld geschiedt dit? Een tumultueuze wereld, een samenleving met forse tegenstellingen. En daarom herkennen we enkele aspecten die ook op de laatste zondag van het kerkelijke jaar – het feest van Christus Koning – naar voren komen. Het thema van kiezen en gekozen worden wordt nu gericht op de komst van de Heer en onze voorbereiding hierop. Daarom de oproep: weest waakzaam, wordt wakker. Richt je op wat komen gaat, richt je op de Komende.

Exegetische notitie evangelie Matteüs 24,37-44
Merkwaardig dat Matteüs hier in zijn evangelie een korte Apokalyps heeft ingevoegd. Om de tekst te begrijpen is het ook hier goed om het gehele hoofdstuk te lezen. Matteüs laat Jezus met zijn leerlingen uit de tempel komen en de voorspelling doen dat de tempel zal worden verwoest. Als Matteüs die tekst schrijft (rond 80 na Chr.) is dat al gebeurd. Joden en christenen zijn over die vernietiging nog steeds ontzet. De verwoesting van hun tempel wordt metafoor voor de chaos van hun tijdperk waarin er van alles mis is. Vele messiassen verkondigen heil, er is overal oorlog, er is hongersnood. Om die ontzetting over de eigen tijd om te buigen naar een hoopvoller verwachting maakt de evangelist gebruik van een in die tijd bekend literair genre: het apocalyptische. Het lijkt wel wat op sciencefiction. Joden en christenen waren vertrouwd met deze ‘sprookjesachtige’ verhalen. Zij vonden ze angstaanjagend en spannend. In dit genre teksten konden schrijvers ingaan op de noden van de tijd zonder dat zij hun vingers brandden. De teksten waren immers alleen inzichtelijk voor diegenen die wisten waar het om ging, vreemde overheersers snapten er niks van. In joodse en christelijke apokalypsen speelt de figuur van een Mensenzoon een grote rol. In het boek Daniël komt Hij op wolken gezeten. Hij verschijnt aan Daniël ten tijde van de Babylonische ballingschap, een voor de joden trieste en chaotische tijd. Matteüs laat de komst van de Mensenzoon voorafgaan door chaotische wantoestanden: de tempel wordt ontwijd door een beeld van de keizer( 24,15). Daarnaast zullen er natuurrampen plaatsvinden (het tijdperk werd inderdaad gekenmerkt door veel grote aardbevingen). Zon en maan zullen worden verduisterd. Iedereen zal jammeren en zuchten. Hierna begint Matteüs met zijn tekst die we vandaag lezen.
Hij vergelijkt de tijd waarin hij leeft met die van Noach. Toen deugden de mensen niet en bijgevolg zouden zij getroffen worden door een grote ramp. Maar niemand stond daar bij stil. Het leven ging zijn gewone gang: mensen aten, dronken, huwden, gingen naar bed en kregen kinderen. De rampen die nu komen zullen net zo onvoorspelbaar zijn; het noodlot bepaalt wie getroffen wordt en wie niet. Deze apocalyptische verhalen worden verteld om mensen op hun hart te drukken om vooral waakzaam te zijn. Leef volgens de Tora, bedoelt Matteüs. Die kun je samenvatten in dat bekende spreekwoord: wat jij niet wilt dat jou geschiedt, doe dat ook een ander niet (aan). Wie zo leeft, als een rechtvaardige, hoeft niet bang te zijn wanneer de Mensenzoon komt. Hij is voorbereid.

Themastelling
Soms lijkt het of onze tijd een herhaling is van de tijd waarin de evangeliën werden geschreven. Oorlog alom, natuurrampen nu eens hier, dan weer daar. De wereld lijdt aan haar onvolkomenheid: mens en wereld laten nogal eens steken vallen. Waarschijnlijk is deze ervaring er een van alle tijden. Maar in die wereld, en àls mens, moeten wij een werkelijkheid gestalte geven waarin de aarde op de hemel gaat lijken. Ga er maar aanstaan. In de advent worden we ons weer bewust van het zwakke begin: een kind van gewone ouders, geboren in een stal. Later, toen hij volwassen geworden was, dachten zijn tijdgenoten dat de visioenen van Jesaja in Hem werkelijkheid waren geworden. Helaas, wij weten wel beter. Toch gaan wij ook in deze adventstijd weer op naar dat wonder van het begin omdat wij geloven dat eens de zachte (vrouwelijke) krachten zullen overwinnen, omdat die van Godswege toch ook onder ons aanwezig zijn.

Suggesties

– Voor bezinning en gebeden in de Advent en kersttijd wijzen we u op onze uitgave Op weg naar Kerstmis 2019, te koop via www.berneboek.com of telefonisch te bestellen via 0413-291394. Voor deze zondag vindt u materiaal vanaf blz. 11.

– De Adventsactie van de Nederlandse bisschoppen vraagt ook onze aandacht. Zie: www.adventsactie.nl

Een gebed:

Heer,
schud ons wakker,
open onze ogen:
dat wij eerlijk durven zien
Raak ons aan met uw Licht:
dat wij zien wat moet gedaan,
dat wij hoop en moed verzamelen
om met U een weg te banen
naar een nieuwe dageraad. Amen.

Op deze eerste zondag van de advent zal er ook aandacht geschonken worden aan de adventskrans. Het hoeft lang niet altijd een krans te zijn, de vier kaarsen kunnen ook op een andere manier bijeengezet worden, bijvoorbeeld van laag naar hoog, zodat het ‘klimmen van het licht’ wordt verbeeld.
De volgende gebeden volgen de gang door de vier zondagen van de advent:

Kom in ons midden,
Gij die ons uit de verte wilt bereiken.
Maak ons hart waakzaam,
dat we niet inslapen
maar ons klaarmaken voor U
die onze Heer en Waker zijt.

Kom in ons midden,
Gij die komt met Gods Geest
om ons te bezielen en vrij te maken.
Maak ons tot boden van uw rijk
die paden effenen en de weg vrijmaken
door haar zelf te gaan.

Kom in ons midden,
Gij, Onbekende en toch zo bekend,
onder ons aanwezig
en toch bedelend om onze openheid.
Open onze ogen
en maak ons actief en blij
om te getuigen van uw licht.

Kom in ons midden,
Gij die ons wilt overkomen,
Godsgeschenk, vrucht van omhoog.
Maak ons klaar
opdat U opnieuw geboren kan worden,
in ons hart, in ons midden, in onze wereld.

Gebeden voor deze zondag

Openingsgebed
God van Licht en Leven,
U wil telkens weer met ons een nieuw begin aanvangen.
U stuurt ons uw Zoon Jezus Christus.
Als een Licht breekt Hij door in onze duisternis.
Nu wij uw Woord gaan openen,
vragen wij U ons hart te raken met uw Geest,
zodat wij in zijn voetspoor kunnen treden
en mens worden zoals U ons bedoeld heeft.
Dit vragen wij U door Hem, Jezus Christus,
die met U en de heilige Geest leeft
in de eeuwen der eeuwen. Amen.

Gebed over de gaven
Trouwe God,
Gastheer die ons allen nodigt,
aanvaard onze gaven.
Leer ons te delen,
zoals U uw gaven deelt met ons
en met al uw kinderen op aarde,
de Maya’s in Guatemala, mensen overal.
Door Christus, onze Heer. Amen.

Slotgebed
Liefdevolle God,
wij danken U
dat U met uw Licht onze duisternis wil doorbreken
en een opening schept, een nieuwe dageraad,
steeds als de hoop ons lijkt te ontsnappen.
Wees bij ons, bij onze wereld,
bij de Maya’s in Guatemala .
Help ons te leven naar uw beeld,
uw Rijk tegemoet,
door Christus onze Heer. Amen.