Menu

Zalig die leeft met God

0 Comments

Allerheiligen – 1 november 2019 
voor Allerzielen
en de 31e zondag door het jaar: zie ná Allerheiligen

Zalig die leeft met God
Zovelen zijn heilig… niet alleen zij die tot de eer der altaren zijn verheven. Het feest van Allerheiligen is een feest van de gehele kerk, van hen die ons voorgingen en van hen die vandaag de Blijde Boodschap uitdragen en daadwerkelijk gestalte geven. En misschien ook nog wel de Kerk van de toekomst waarvan het zaad nu gezaaid wordt. Wat is de kern van dit feest? Zalig zij.. en dan horen we over mensen die Jezus met hart, ziel en lijf gevolgd zijn en in ieder tijdsgewricht Hem gestalte geven.

Exegetische notities Evangelie Matteüs 5,1-12a
Als evangelielezing klinken de zaligsprekingen, het begin van de Bergrede (Matteüs 5-7). De Bergrede ontleent zijn naam aan vers 1: Jezus die de berg opgaat. De berg is een plek van afzondering, onderscheiden van het gewone dagelijkse leven. De berg kan ook een plek van Godsontmoeting zijn, zoals Mozes overkwam. Dan wordt de berg heilige grond waarop je staat.
Jezus neemt het woord, om de mensen te onderrichten. Zijn woorden zijn wegwijzers voor het goede leven, verbonden met God en met de schepping. Zijn woorden brengen heelheid voor wie luisteren en handelen wil. De toon van de Bergrede wordt gezet met de zaligsprekingen: daarin klinkt door hoe wij bedoeld zijn, hoe deze aarde zijn kan, deze wereld omgekeerd. Achtmaal klinkt de oproep ‘zalig zij’ en eenmaal ‘zalig jullie’. Met het woord ‘zalig’ hangen meerdere betekenissen samen: gelukkig zijn, geprezen worden, maar ook het op de goede weg zijn. Steeds klinkt door wat de goede weg is om te gaan, wat de juiste mindset is, en wat dat ons brengt. In de eerste vier zaligsprekingen lijkt het om steeds dezelfde soort mensen te gaan: zij die gebukt gaan onder verdriet, onder armoede, zij die aan het kortste eind trekken. Zij zijn, hoe paradoxaal dat ook klinkt, zalig. Zij blijven in verbinding met God, met de Bron van het leven. Dat zal een ommekeer opleveren: aan hen is het hemels Koninkrijk. In de volgende vier zaligsprekingen wordt een houding zalig geprezen: zij die leven van de gerechtigheid, zelfs als ze erdoor worden vervolgd. De houding van vredestichters, zuiveren van hart, barmhartigen.
Jezus schetst hier een visioen dat een realiteit in zich draagt. Die mensen zijn er al onder ons. In ons leeft dat verlangen naar verbondenheid en op de goede weg zijn. Steeds opnieuw breken er sporen licht door, steeds opnieuw moet het waar worden.

Suggesties

1.Allerheiligen

Het feest van Allerheiligen is een feestdag die al heel lang bestaat in de christelijke traditie. Paus Gregorius IV heeft Allerheiligen op 1 november vastgesteld in 844. Daarvoor werd het op andere data gevierd, waaronder 13 mei. Door het feest in het najaar te vieren en tegen het einde van het kerkelijk jaar, wordt er een extra accent gelegd op de vergankelijkheid van het leven, en de hoop op een nieuw en eeuwig leven. Op Allerheiligen staan we stil bij álle heiligen, met name zij die geen eigen feestdag hebben of wier namen en daden alleen bij God bekend zijn. We gedenken alle mensen die hun leven zo vol liefde, rechtvaardigheid en geloven hebben vormgegeven, dat wij geloven dat zij bij God zijn, in de hemel, volledig opgenomen zijn in zijn liefde.

  1. Heiligen zijn ons nabij
    Vele mensen hebben de indruk dat de heiligen ver van ons afstaan.
    De heiligen staan ver af van diegenen die zelf afstand hebben genomen,
    maar zij staan heel dichtbij degenen die Christus geboden bewaren
    en die de genade van de Heilige Geest bezitten.

In de hemelen leeft en beweegt alles in de Heilige Geest.
Maar diezelfde Heilige Geest is ook op aarde:
Hij leeft in onze Kerk,
Hij leeft in onze Mysteriën,
Hij is in de Heilige Schrift
en Hij is in de zielen van de gelovigen.
De Heilige Geest verenigt alle mensen
en daarom zijn de heiligen dichtbij ons;
en als wij tot hen bidden,
dan horen zij onze gebeden in de Heilige Geest
en onze ziel voelt dat zij voor ons bidden.

Silouan de Athoniet ( 1866-1938)
Uit: de Heilige Silouan de Athoniet. Uitgeverij: Orthodox Logos, 2007

  1. Heiligen te zijn
    Dat de Heer aan ons allen de gave van de hoop schenkt heiligen te zijn. Maar iemand van jullie zou mij de vraag kunnen stellen: “Padre, kan men in het dagelijks leven heilig zijn?” Ja, dat kan. “Maar betekent het dat we de hele dag moeten bidden?” Neen, het betekent dat je heel de dag je plicht moet doen: bidden, gaan werken, voor de kinderen zorgen. Het komt erop aan alles te doen met het hart gericht op God Zo kan men heilig worden. Dat de Heer ons de genade schenkt heiligen te zijn. Laten we niet denken dat dit een moeilijke zaak is, dat het makkelijker is misdadigers te zijn dan heiligen. Neen. Men kan heilig zijn omdat de Heer ons helpt; Hij is het die ons helpt.
    Dit is het grote geschenk dat ieder van ons aan de wereld kan geven. Dat de Heer ons de genade schenkt zo diep in Hem te geloven dat we voor deze wereld beeld van Christus worden. Onze geschiedenis heeft nood aan “mystici”: mensen die elk heersen weigeren, die streven naar naastenliefde en broederlijkheid. Mannen en vrouwen die leven met aanvaarding van een dosis lijden, omdat ze de lasten van anderen op zich nemen. Zonder deze mannen en vrouwen zou de wereld geen hoop hebben. Daarom wens ik voor jullie – en wens ik ook voor mij – dat de Heer ons de hoop geeft heiligen te zijn. Dankjewel.

Paus Franciscus, Audiëntie 27 juni 2017

Gebeden voor het feest van Allerheiligen

Openingsgebed
Goede God,
wij gedenken vandaag de mensen
die zich aan U hebben toevertrouwd.
Wij mogen ons met uw heiligen verbonden weten,
als één gemeenschap die U wil toebehoren.
Sterk ook ons geloof
en houd ons steeds in het spoor van Jezus, de Christus,
die met U en de heilige Geest leeft in eeuwigheid. Amen.

Gebed over de gaven
Goede God,
met hart en ziel zien wij uit naar U.
Zie als teken van ons verlangen deze gaven,
die wij U aanbieden ter ere van al uw heiligen.
Houd ons in het spoor van hen die ons voorgingen
en geef dat zij ons mogen inspireren
tot een levensprogramma van goedheid en liefde.
Dan zullen wij eens, net als al uw heiligen,
leven in uw heerlijkheid. Amen.

Gebed na de communie
Goede God,
in de heiligen die ons zijn voorgegaan,
licht uw vlam van liefde op.
Wij danken U voor deze inspirerende mensen.
Schenk ons de kracht om hen na te volgen
en het goede in onszelf tot bloei te brengen.
Dit vragen wij U in de naam van Jezus Christus,
die leeft in de eeuwen der eeuwen. Amen.

Allerzielen – 2 november 2019

Leven in God
Na het feest van Allerheiligen de gedachtenis van Allerzielen, van ‘alle zielen’, dus van allen die ons in geloof zijn voorafgegaan en nu ‘in de hemel’ zijn. In een samenleving waar de begrippen hemel en hiernamaals verdampt zijn, belijden wij als kerkgemeenschap een ‘verder aan de dood’. We mogen – God zij dank – aansluiten bij dat diepgewortelde oergevoel dat dood duisternis oproept, dat licht leven betekent. Vandaar de reactie om kaarsjes aan te steken bij rampen, om bloemen neer te leggen, om bijeen te komen en elkaar moed in te zingen. Allerzielen: alom verstaanbaar, en tegelijkertijd een vertrekpunt voor een geloof in een leven verder dan de dood.

Exegetische notities Evangelie Lucas 23,44-46.50.52-53; 24,1-6a
De dood van Jezus gaat gepaard met kosmische wonderen. Het eerste is wel dat Hij Psalm 31 reciteert – en dat in zo’n uitgeputte toestand. Zodra Hij overlijdt, scheurt het voorhangsel van de tempel. Dit voorhangsel beschermde het allerheiligste in de tempel (de Ark). Nu is er een opening naar God voor álle mensen – een volgend wonder!
Jezus wordt begraven. Dat is bijzonder, want de Romeinen lieten de terechtgestelden dagenlang hangen. Mogelijk is de wet van Deuteronomium 21,22-32 in dit perspectief van doorslaggevende betekenis geweest. Daar wordt voorgeschreven dat een terechtgestelde direct begraven dient te worden. De christelijke traditie is hier heel duidelijk en overtuigd: Jezus is meteen begraven.
Jezus wordt in een leeg graf gelegd en er is hier geen sprake van een steen. Dat klopt in het verhaal. In hoofdstuk 25 is het graf open. De traditie van het lege graf wordt door Lucas toegespitst op de vrouwen die Jezus vanaf Galilea gevolgd zijn. Zij komen bij een leeg en open graf.

Suggesties

1.Daar waar liefde is
Waar liefde is en wijsheid,
daar is geen vrees en geen onwetendheid.
Waar geduld is en nederigheid,
daar is geen toorn en geen opwinding.
Waar armoede is met vreugde,
daar is geen hebzucht en geen gierigheid.
Waar rust is en bezinning,
daar is geen bezorgdheid en geen ronddolen.
Waar de vrees van de Heer is
om zijn hof te bewaken,
daar kan de vijand geen plaats vinden
om binnen te dringen.
Waar barmhartigheid is en onderscheiding,
daar is geen veeleisendheid en geen verharding.

Franciscus van Assisi (1182-1226)
Uit: Franciscus van Assisi, Mysticus van nabijheid Uitgeverij: Halewijn, 2013

2.God ontmoeten

 Wie iets wil zeggen over de mens na of beter in de dood,
moet teruggrijpen naar het begrip ‘ontmoeting’.
In de dood ontmoet je God,
het afgrondelijk geheim van je leven.
De binnenkant van de dood is niets anders dan ontmoeting met de levende God,
van wie de Schrift zegt dat hemel en aarde hem niet kunnen bevatten.
Weliswaar ontmoet je God al voor je dood,
vaak zonder het te weten – in je verlangen naar geluk,
in je gejammer,
je droefheid en je vertwijfeling,
en uiteraard ook in je gebed
en in je hulp aan wie ze nodig heeft – maar in de dood
ontmoet je Hem voorgoed en voor altijd.

Gerhard Lohfink

Uit: Niets aan het einde?
Over opstanding en eeuwig leven
Uitgeverij: BerneMedia

3.Gebed

Bidden wij tot de Vader, die Jezus uit de dood heeft opgewekt en ook ons vergankelijk lichaam zal doen herleven.

Hemelse Vader, door de doop zijn wij met uw Zoon begraven en tot nieuw leven opgestaan;
verenig ons met Hem in de heerlijkheid van de verrijzenis.

Heer, Gij voedt ons met het levend brood dat uit de hemel is neergedaald;
laat ons kracht vinden in Hem die de verrijzenis en het leven is.

Heer, die uw Zoon in zijn doodsstrijd door een engel hebt laten bijstaan;
geef dat wij bij ons sterven kracht vinden in het vertrouwen op U.

God van levenden en dodo, Jezus hebt Gij ten leven gewekt;
roep de gestorvenen tot U en doe ons delen in hun geluk.
Dat vragen wij U, door Christus onze Heer. Amen

  1. In paradisum

In paradisum deducant te angeli;
in tuo adventu suscipiant te martyres
et perducant te in civitatem sanctam Jerusalem.
Chorus angelorum te suscipiat
et cum Lazaro, quondam paupere,
aeternam habeas requiem.

Ten paradijze geleiden u de engelen;
mogen de martelaren u bij uw komst begroeten
en u leiden tot in de hemelse stad Jeruzalem.
Moge het koor der engelen u ontvangen
en moge u met Lazarus, de arme van weleer,
voor altijd rusten in vrede.

Gebeden voor Allerzielen

Openingsgebed
God, begin en einde zijt Gij,
toevlucht en beschutting,
zie naar ons om.
Versterk ons geloof in Jezus, uw Zoon,
die ons is voorgegaan op zijn weg ten leven.
Versterk onze hoop
dat onze dierbare doden rusten in U
en opstaan ten leven voor altijd.
Zo bidden wij U uit kracht van Hem, Jezus Christus,
die met U en de heilige Geest
leeft en leven geeft tot in eeuwigheid. Amen.

Gebed over de gaven
God, begin en einde,0
toevlucht en beschutting,
aanvaard onze gaven en ons gebed:
neem onze lieve doden op
in U, in uw licht.
Sterk ons geloof dat er bij U leven is,
goed voor de eeuwen der eeuwen. Amen.

Gebed na de communie
God, begin en einde,
toevlucht en beschutting,
wij danken U voor de barmhartigheid
getoond aan uw mensen,
aan ons en allen die ons zijn voorgegaan.
Laat ons lieve doden thuis zijn bij U.
Neem hen op in uw vreugde zonder einde,
zo bidden wij U die onze God zijt
tot in eeuwigheid. Amen.

31e zondag door het jaar – 3 november 2019

Vandaag kom Ik bij jou!
We zijn gewend om zelf op zoek te gaan, onze eigen weg uit te stippelen, zelf te bepalen hoe ons lever er uit ziet. Deze instelling levert niet altijd geluk op. Vruchtbaarder is het samenspel met anderen, geholpen door een visie, geholpen door de liefde van Boven.
Wat gebeurt er wanneer plotseling iemand bij je komt en je uit je comfortzone haalt? Dat gebeurt bij Zacheüs: Jezus staat onder zijn boom en nodigt zichzelf uit. Confronterend. Je moet dan in een ‘split second’ je toevertrouwen aan degene die je nodigt.

Exegetische notities Evangelie Lucas 19,1-10
Zacheüs, oppertollenaar, inner van indirecte belastingen via tolheffing, verpachtte afzonderlijke tolplaatsen aan afzonderlijke tollenaars. Dat hij rijk was, is niet vreemd gezien het gebied waar hij vertoefde. Jericho is een vruchtbare oase in het door land ten noorden van de Dode Zee, één van de oversteekplaatsen van de Jordaan. Maar Zacheüs heeft een wezenlijk ander houding dan de meeste rijken bij Lucas, zoals de zeer rijke leidsman uit Lc.18,18, die het niet over zijn hart kreeg zijn bezit onder de armen te verdelen. Een klein mannetje dat zich begeeft onder een vijandige menigte – met het risico gelyncht te worden – dat vooruitloopt en in een vijgenboom klimt om Jezus te zien. Jezus beantwoordt Zacheüs dappere zoektocht: hij kijkt op en roept hem bij naam. Zacheüs komt naar beneden – als een rijpe vrucht uit de vijgenboom -, ontvangt Jezus met blijdschap (v.6), gaat staan – een houding van gebed en belijdenis. Hij belooft de helft van zijn bezittingen af te geven aan de armen en het viervoudige aan geld dat afgeperst is.
Ook hier, zoals gebruikelijk in het Lucasevangelie, wordt een relatie gelegd tussen het weggeven aan de armen en het onderhouden van de Wet: ‘wie een schaap steelt en het slacht of verkoopt, moet vier schapen teruggeven.’ (Lev.21,37) De gemeenschap die Jezus aanbiedt, wordt uit onverwachte hoek beantwoord, door een hoofdtollenaar, een buitenstaander. ‘Heden is bevrijding geschied aan dit huis.’ (v.9) De belofte van Zacheüs is niet minder dan de belofte te leven volgens de wet. Daarin betekent bevrijding of verlossing, gemeenschap in bredere zin: iedereen, de armen en zij die verstoten worden, zijn erbij betrokken.

Suggesties

1.Liefhebben
Geliefde broeders en zusters,
laten wij nederig worden om de goddelijke liefde waardig te zijn,
opdat de Heer ons moge sieren
met Zijn zachtmoedigheid en Zijn nederigheid,
opdat wij de hemelse woontenten mogen betreden,
die de Heer voor ons heeft voorbereid.
……..
Zalig de ziel, die haar broeder liefheeft,
want onze broeder is ons leven.
De Geest des Heren woont merkbaar in haar.
Hij schenkt haar vrede en vreugde.

Silouan de Athoniet ( 1866-1938)
Uit: de Heilige Silouan de Athoniet
Uitgeverij: Orthodox Logos, 2007

Gebeden voor deze zondag

Openingsgebed
Liefdevolle God,
kom in ons midden,
wees te gast in ons huis
en spreek tot ons uw bevrijdend Woord.
Laat uw Liefde tot ons doordringen
en houd ons gaande op onze levensweg.
Wij vragen U dit omwille van uw Zoon,
die met U en de heilige Geest leeft in eeuwigheid. Amen.

Gebed over de gaven
God van liefde,
als wij deze gaven van uw schepping delen,
gedenken wij uw grootste gave aan ons:
uw Zoon, Jezus Christus, zijn leven en zijn dood.
Laat Hem aanwezig zijn in ons midden,
in het breken en delen van deze gaven,
zodat wij ons verbonden weten met U en met elkaar.
Wij vragen dit uit zijn Naam,
Jezus Christus, uw Zoon en onze Heer. Amen.

Gebed na de communie
God van liefde,
wij danken U voor uw aanwezigheid,
de trouw waarmee U ons steeds opnieuw zoekt en roept.
Maak dat wij uw Stem verstaan
en dat wij ons net als Zacheüs omkeren
om uw weg te gaan.
Geef dat wij blijven werken aan uw rijk op aarde,
waar geen mens verloren loopt.
Wij vragen dit omwille van uw Zoon,
Jezus Christus, onze Heer. Amen.