Menu

De Heer ontvangen

0 Comments

16e zondag door het jaar – 21 juli 2019

De Heer ontvangen
Het evangelie volgens Lucas is een reisverhaal. Jezus is altijd onderweg met als einsbestemming (volgens Lucas nog steeds) Jeruzalem. Onderweg vertelt hij gelijkenissen. Soms is er een halteplaats zoals vandaag bij de twee zusters die Jezus ontvangen: Marta en Maria. Twee vrouwen die tot de verbeelding spreken, zo zien we in de lange geschiedenis van de spiritualiteit. De ‘bezige bij’ en ‘zij die aan de voeten van de Meester zit’. Beide houdingen worden opgeroepen door Jezus die van hun gastvrijheid gebruik maakt. Het is niet ‘of dit’, ‘of dat’. Het is beiden…

Exegetische notities Evangelie Lucas 10,38-42
Lucas houdt van de thema’s gastvrijheid en tafelgezelschap, zo ook bij zijn bezoek aan Bethanië. Hij is te gast bij de zussen van Lazarus (Johannes 11,1 e.v.), Marta en Maria. Hij voelt zich er op zijn gemak, komt er vaak en kent de dames goed. Zo is het begrijpelijk dat Marta aan Jezus vraagt haar zus tot de orde te roepen. Aan een onbekende gast leg je geen familieprobleem voor – toen althans niet.
Het verhaal biedt een duidelijke voorstelling van twee krakelende zussen die allebei graag tafeldame willen zijn. Er zijn ook twee bijzondere overdrachtelijke momenten te onderscheiden.
Eerst de vrouwen zélf. Marta is de gastvrouw en Maria is de leerlinge die ongestoord of onverstoorbaar zit te luisteren, zoals een goede leerling betaamt. Maria geeft aandacht aan Jezus, Marta komt daar niet aan toe. Marta als gastvrouw heeft de regie en bepaalt wat er moet gebeuren en door wie. Marta stelt zich hier alvast op als een priester/leviet; Maria heeft veeleer de houding van de barmhartige Samaritaan – degene die het meest open stond voor het goddelijke woord. Zie het verhaal hiervoor, vanaf vers 25.
Een tweede overdrachtelijk moment zit in wat wel of niet nodig is. Het gaat niet om één schotel of couvert meer, maar om het hart van de leerling, of dit hart een goede bodem is voor Gods woord. Zo heeft Maria niet de smakelijkste portie, maar wel het goddelijkste woord gekregen.

Suggesties

Gastvrijheid is het meest zichtbaar in aandacht hebben voor de dingen en voor de ander, in spijs en drank, in de zorg voor de ander.

Aandacht hebben voor de dingen en de ander
De liturgie kan dit uitstralen via een mooi verzorgde kerk of gebedsruimte, verzorgde kleding die goed van lengte is, betekenisvolle gebaren, frisse bloemen.
Ook via de hartelijkheid van allen die de viering verzorgen en/of bezoeken, onder elkaar, maar zeker ook naar hen die even aanschuiven. Door hen wegwijs te maken in de gewoonten van de gemeenschap. Door een hartelijke ontvangst bij binnenkomst middels het aanreiken van datgene wat gebruikt wordt in de viering. Door een extra uitnodiging voor het drinken van koffie/thee na de viering. Of door een groet, een wens ten afscheid. Het is als water aanreiken om de voeten te wassen, of ze te laten rusten in de schaduw van de boom.

In spijs en drank
Abraham laat verse koeken bakken. Waarom niet de geur van heerlijk vers brood op of in de nabijheid van het altaar? Een lekker mals kalf voert te ver, maar glazen of kristallen karaffen met mooie rode en/of witte wijn, of zoals hier kaas en melk neerzetten, drukken duidelijk gastvrijheid uit.

Zorg voor de ander
Dit komt onder andere ook naar voren in de woorden die gesproken worden en de toon waarop. De ruimte van woord en gebaar stelt een ander op zijn of haar gemak. Liturgie kan mensen op zo’n krachtige wijze samen brengen, waarbij elk element belangrijk is. Een voorbeeld: als iemand je voor de dienst een zorg, een pijn, een tegenslag, een nood heeft meegedeeld, of een moment van diepe vreugde en dit wordt meegenomen – concreet – in de viering door gebed, dan voelt de ander dat zij of hij gezien wordt en gehoord. Dit verbindt en is teken van een gastvrij hart.

Gebeden voor deze zondag

Openingsgebed
God van belofte en trouw,
wij zeggen U dank voor uw niet aflatende gastvrijheid.
Midden in de woestijn of in de dagelijkse bezigheden
wilt U ons overkomen om ons hart te openen
voor U en voor elkaar.
Om dit geschenk bidden wij U,
in naam van Jezus Christus, onze Broeder en Heer,
die met U en de heilige Geest
leeft in eeuwigheid. Amen.

Gebed over de gaven
Nabije God,
brood en wijn bieden wij U aan:
tekenen van het beste dat ons ter beschikking staat.
Hiermee eren wij U.
Wil ze aanvaarden tezamen met ons geloof
dat wij alles van U terug ontvangen
wanneer zij voor ons worden
het Lichaam en het Bloed van Jezus Christus,
uw veelgeliefde Zoon. Amen

Gebed na de communie
God die met ons zijt,
U hebt ons gastvrij onthaald
met voedsel voor onderweg.
Langs de betrouwbare wegen van uw woord
zendt U ons naar mensen en naar onze taak.
Sta ons bij opdat wij beseffen dat niets te gering is
om uw Rijk van vrede op te bouwen.
Wil met ons zijn in de Naam van Jezus Christus,
uw Zoon en onze Heer. Amen