Menu

Tot Mijn gedachtenis

0 Comments

Witte Donderdag – 18 april 2019

Tot Mijn gedachtenis

Exegetische notities Evangelie Johannes 13,1-15
In de eerste drie verzen wordt duidelijk dat Jezus weet wat komen gaat en wie Hem zal uitleveren. Jezus is van God weggegaan en keert naar zijn Vader terug (vv.1 en 3). De leerlingen zijn er de actieve getuigen van. In dit begin (vv.1-5) komt tevens een dubbele tegenstelling naar voren: de verheven positie van Jezus en de lage positie die Hij vrijwillig inneemt door de voeten van de leerlingen te wassen, en de tegenstelling tussen Jezus als zoon van God tegenover Judas in wie de duivel getrokken is.
Jezus’ handeling, het wassen van de voeten, wekt verwondering en leidt tot protest bij Petrus (v.6 en v.8a). Petrus kunnen we zien als woordvoerder van de mensen die wel heel erg willen maar het toch niet helemaal begrijpen. Nooit mag Jezus zijn voeten wassen. Jezus vraagt hem echter zijn oordeel uit te stellen, later zal hij het begrijpen (v.7). Jezus sterft immers straks de slavendood aan het kruis. Hij is de slaaf van God en laat met deze slavendienst aan zijn leerlingen de noodzaak-van-Godswege zien. Na Jezus’ dood en opstanding zal de Geest hen dat wat nu gebeurt echt doen verstaan in het licht van zijn heengaan. Wie nu zijn voeten niet wil laten wassen, hoort niet bij Jezus en wordt uitgesloten van zijn erfenis (v.8b). Als hij dat hoort wil Petrus helemaal gewassen worden. Dit laat nog meer zijn onbegrip zien. Voor Jezus is dit echter geen bezwaar: Jezus wijst niemand van zijn leerlingen af, hoe dom, onwillig of ongelovig ze ook zijn. De voetwassing wordt afgesloten met de opdracht aan de leerlingen hetzelfde te doen. Wat Jezus gedaan heeft, is voorbeeld en maatstaf voor het gedrag van de leerlingen, maar ook grond en inspiratiebron. Het is een teken van volmaakte liefde en bereidheid om anderen te dienen en te vergeven.

Suggesties

Gebaar van vriendschap en liefde
Enkele vertegenwoordigers van de parochie komen naar voren. Wij denken daarbij aan vertegenwoordig(st)ers van de verschillende parochiële werkgroepen: Woord- en gebedsdienst, M.O.V., ziekenbezoek, Communie thuis, eerste communie, vormsel, enz. Het kunnen mannen, vrouwen en kinderen zijn. Het getal twaalf is niet per se noodzakelijk. Deze mensen kunnen het best van tevoren worden uitgenodigd.

Tijdens deze symboolhandeling zingt men: Waar vriendschap heerst en liefde

Bij de geschenkenprocessie heeft men drie mogelijkheden:
Bovengenoemde vertegenwoordig(st)ers van de parochie worden achter in de kerk door acolieten afgehaald. Zij brengen de gaven in natura naar voren en plaatsen deze bij het altaar, terwijl de gemeenschap een processielied of een Hallelujapsalm zingt.

Vervolgens zegt een van hen: (bijvoorbeeld)

Brood en Beker, gaven van de Heer,
staan op het altaar.
Wij plaatsen onze gaven erbij,
die we na afloop van deze viering
naar zieken en ouderen in onze parochie brengen,
om te laten weten: wij vormen samen één gemeenschap.

  1. Als a; allen blijven in een halve cirkel bij het altaar staan.

De voorganger zegt dan een tekst als deze:
Broeders en zusters,
op deze avond vieren wij
het afscheid van Jezus,
in vriendschap en liefde.
Liefde: het is een beladen woord
en ook het mooiste in een mensenleven.
Liefde is zo kwetsbaar, zo broos,
maar ook sterk als de dood.
Liefde is een geschenk van God,
die zelf liefde is.
Christus’ liefde brengt ons tot eenheid,
tot een Nieuw Verbond.
Wij vieren deze nieuwe verbondenheid in een maaltijd.
Wij stellen een teken van Gods Verbond
in een wereld vol oorlog, armoede, ziekte en dood.
Wij hopen op een nieuwe wereld,
waarin alle onrecht verdwenen zal zijn.
Voor wij vandaag dit visioen onder ons doen oplichten
in de viering van de eucharistie,
willen wij een gebaar van vriendschap en liefde stellen
waarin wij onze verbondenheid
met Jezus Christus reeds vieren.

Een vertegenwoordig(st)er van de parochie zegt:
Naar die nieuwe wereld verlangen wij.
Op die nieuwe wereld hopen wij.
Wij beseffen ook dat we zelf deze wereld moeten opbouwen.
Niet uit eigen kracht,
maar met de hulp van Jezus Christus,
die het kwaad heeft overwonnen.

Een tweede vertegenwoordig(st)er:
Daarom willen wij
samen met u allen die hier aanwezig zijt,
een gebaar van vrede maken.
Moge het geen leeg gebaar zijn,
maar laat het uit onze innerlijke overtuiging komen.
Het is onze overtuiging dat vrede
niet iets is van één mens alleen,
maar van ons allemaal samen.
Allen samen, als één gemeenschap,
kunnen we de idealen van Jezus Christus verwezenlijken.

Voorganger
De vrede des Heren zij altijd met u.
En met uw geest.

Voorganger en vertegenwoordig(st)ers wensen elkaar – door een handdruk of een ander teken – de vrede. De vertegenwoordig(st)ers gaan dan langs de rijen – hier en daar de vrede wensend – terug naar hun plaatsen. Na afloop van de viering kunnen de gaven in natura bij zieken en ouderen in de parochie worden bezorgd.

Speciale collecte
Wanneer men geen geschenkenprocessie en geen vredewens op deze plaats wil, kan men zich beperken tot een speciale collecte. De voorganger nodigt de aanwezigen uit tot een vrije gave. Denken we hierbij aan b.v. de diaconie binnen de parochiegemeenschap, de afsluiting van de Vastenactie, de plaatselijke Voedselbank, enz.