Menu

De weg van het Kruis

0 Comments

Palm- of passiezondag / 14 april 2019

De weg van het Kruis

Exegetische notities Evangelie bij de intocht Lucas 19,28-40
We lezen het eerste deel van een drieluik: steeds dichterbij Jeruzalem. In het middendeel vertelt Lucas de klacht van niet-aanvaarding, en in het derde deel horen we over de reiniging van de tempel. Centraal staat dus die klacht, waarin Jezus zegt dat Jeruzalem de zo verlangde vrede niet kan ontvangen. Dit is ook belangrijk voor het deel dat we vandaag lezen. De weerkaatsing van het middenpaneel laat ons zien waarom Lucas niet de intocht van Jezus vertelt. Jezus nadert en nadert Jeruzalem wel, maar in feite mag Hij niet binnen. Men kan en wil de brenger van vrede niet ontvangen. De Farizeeën vragen dan ook om een zwijgen. Men wil het zelfs niet horen. Een thematiek die veel van de evangelieteksten kleurt.
Jezus vraagt om een veulen. Je kan je afvragen van welk dier het een veulen is: een paard of een ezel. Lucas laat dit in het midden, maar vanwege de verbintenis met een tekst uit de profeet Zacharia (9,9) houden we het op een ezelsveulen.
In het lied van de leerlingen staat weer dat woord ‘vrede’ centraal. In dit lied van de leerlingen klinkt een echo door van het lied van de engelen bij Jezus’ geboorte. Daar gaat het over vrede op aarde; hier over vrede in de hemel. Het is alsof een koor en tegenkoor elkaar toezingen: engelen en leerlingen. Ze bezingen de gebeurtenissen die plaatsvinden zoals Elisabet, Maria en Zacharias.

Exegetische notities Evangelie (passieverhaal)  Lucas 22,14-23,56 of 23,1-49
We lezen het hele lijdensverhaal. We kunnen nu letten op de ontwikkeling van alle personages die in het verhaal een rol spelen. Jezus spreekt met zijn leerlingen en deelt zijn laatste maal met hen. De vraag is of ze Hem wel horen. Want in plaats van antwoord te geven op de vraag: wie zal Jezus overleveren, maken ze zich druk over wie de belangrijkste is.
Zo ontstaat er voor de lezer wel een spel tussen de woorden ‘gedenken’, ‘verbond sluiten’, ‘overleveren’ (of ‘verraden’) en ‘belangrijk zijn’. Wat doet de lezer zelf met deze woorden?
Jezus zelf zet op zijn manier de zaak op zijn kop: niet de heerser of het hoofd van de tafel is belangrijk, maar die de minste durft te zijn of die dient. Het sluit aan bij het lied van Maria (Lc.1,52): heersers stoot Hij van hun troon. Met wie sluit Jezus dus zijn verbond?
Ook Simon Petrus komt nog niet tot begrip. Pas nadat alles gebeurd is, begint het inzicht te groeien (22,62 en 24,12.34.45). Als Petrus zover is mag hij, de loochenaar, zijn broeders gaan versterken. Want alle leerlingen laten Jezus die nacht in de steek. Niemand volgt Jezus meer op zijn weg, die nu de aangekondigde lijdensweg is geworden. Tot de poorten van Jeruzalem zijn ze met Hem meegegaan. De groep die zo uiteenvalt, komt pas weer bijeen na de verrijzenis, rond Petrus (zie 24,34)

Suggestie

  1. Extra materiaal
    Zie ook het boek van Werkgroep Liturgie van Gemeenschap De Hooge Berkt: Bij Hem blijven op zijn weg. De Goede Week en Pasen vieren (Heeswijk 2009), blz. 10-24. Hier vindt u materiaal voor de zaterdag voorafgaand aan Palmzondag en voor Palmzondag zelf.
    Verder ook: Franck Ploum & Jetje van Wijk: De Goede Week in taal, toon en teken (Heeswijk 2008)

  2. Palmtakje als krachtig symbool

Het groene takje is een krachtig teken van trouw, volharding en leven. Zorg dat er voldoende takjes aanwezig zijn en besprenkel ze met krachtige gebaren, tot zegen van mensen. Nodig mensen uit een takje mee te nemen en daarmee hun huizen tot plaatsen van leven en hoop te maken.
Maar nodig heb ook expliciet uit voor anderen een takje mee te nemen, om het symbool te delen met hen die niet in de viering aanwezig kunnen zijn.

Gebeden voor Palmzondag

Openingsgebed
Trouwe God

U zeggen wij dank,
omdat U ons nabij bent,
omdat U ons vergezelt op onze weg,
in situaties van vreugde en pijn.
Schenk ons de kracht
die Jezus, uw Zoon, bezielde,
Hij die met U en de heilige Geest
leeft in de eeuwen der eeuwen. Amen.

Gebed over de gaven
Trouwe God
zie de gaven die wij hier bij U brengen,
neem ze aan als teken van onze dank
dat U met ons onderweg bent, een leven lang.
Vorm ons om tot mensen naar uw hart,
die weten te delen,
die niet bang de waarheid te spreken,
die handelen met liefdevolle aandacht.
Zo bidden wij U die leeft in eeuwigheid. Amen.

Slotgebed
Trouwe God,
wij danken U voor uw gegeven Woord,
voor het Brood dat U voor ons breekt.
Sterk ons met uw gaven,
opdat wij door vreugde en pijn heen
de weg naar U toe blijven gaan.
Zo bidden wij U door Jezus Christus,
uw Zoon, onze Heer. Amen.