Menu

Wil jij Hem zien?

0 Comments

4e zondag door het jaar – 3 februari 2019

Wil jij Hem zien?

Exegetische notities Evangelie Lucas 4,21-30
De vier evangelisten vertellen elk een verschillend verhaal over het begin van Jezus’ openbare optreden. Alle vier vertellen zij dat Jezus met zijn optreden in Galilea is begonnen. Vanuit Judea gezien had Galilea geen best imago.
Waarschijnlijk heeft Lucas bewust redigerend dit preken van Jezus in de synagoge van Nazaret voorop gezet. Matteüs en Marcus vertellen dit bezoek aan Nazaret pas vrijwel aan het einde van Jezus’ optreden in Galilea (Mc.6,1-6; Mt.13,53-58). Lucas’ weergave heeft nog meer eigen trekken. Alleen Lucas vertelt de inhoud van Jezus’ preek, de tekst uit Js.61 en de verwijzing naar Elia en Elisa. Jezus houdt zijn eerste preek over een gedeelte uit de profeten. Waarschijnlijk lag in die tijd in de synagoge de lezing uit Tora wel vast, maar kon de lector in de dienst de lezing uit de profeten nog vrij kiezen. Men kan de passage Lc.4,16-30 zien als het evangelie in een notendop. Hier brengt Lucas meerdere centrale thema’s samen. Lucas laat Js.61 vaker klinken. Hij deed dat al in Lc.1,46-47, aan het begin van Maria’s lofzang. Zo legt Lucas mogelijk een verband tussen moeder en zoon. Verder klinkt Jes. 61 in Lc.7,22 en Hnd.10,38. Ook komt de gedachte dat het heil al realiteit is, bij Lucas vaker voor: Lc.19,9;23,43.
In de plaats waar Hij opgroeide zet Jezus ook zijn koers uit. Vanuit Js.61 legt Hij zijn programma op tafel. Hij identificeert zich met de Geestdrager uit Js.61, de door God gezonden gezalfde. Hij betrekt de woorden van Js.61 op zichzelf. Ze worden werkelijkheid in Hem, die mensen aansteekt tot liefde die bevrijdend werkt in de wereld. Jezus’ preek geeft antwoord op de vraag wat Jezus gaat doen en hoe Hij gaat werken. Dan is het typerend hoe Jezus Js.61 aanhaalt. In zijn citeren van Js.61 stopt Jezus halverwege vers 2. Hij laat het gedeelte over de wraak op de vijanden weg. Jezus leest Js.61 dus puur als aanbod van heil. Er breekt een nieuwe tijd aan, waarin God zich reddend en bevrijdend aan zijn volk laat kennen. Dat heil wordt getypeerd als: genezing, bevrijding, vergeving, ogen die geopend worden. Er is dus herstel voor alles wat gebroken is. Jezus wil daar heraut van zijn, maar zonder het thema van de wraak. Hij gaat niet met geweld tegen mensen in. Jezus wil uitdeler van heil zijn. Herinnert dat niet aan de engelenzang in de Kerstnacht?

Suggesties

  1. Blasius
    Er kan gekozen worden om na de viering de Blasius zegen te geven. In De zondag Vieren staat daarvoor een suggestie.
    De zegen gaat terug op het verhaal dat een vrouw met een kind bij Blasius kwam. Het kind had een visgraat in zijn keel en dreigde te stikken. Blasius sprak een gebed uit, legde de handen op de keel van het kind en de ademweg kwam vrij.
    Uitgebreide verhalen over Blasius zijn te vinden op www.heiligen.net

Gebeden voor deze zondag

Openingsgebed
Levende God,
steeds opnieuw spreekt Gij tot ons
bij monde van profeten.
Door hen roept Gij ons op,
om de wereldnieuw te maken
naar uw bedoeling tot een Rijk,
waar gerechtigheid en vrede heersen.
Leer ons luisteren naar de stem
van uw Profeet bij uitstek,
Jezus Christus, uw Zoon en onze Heer,
die met U leeft in de eeuwen der eeuwen. Amen.

Gebed over de gaven
Gij, Schepper van alles wat leeft,
aanvaard deze gaven uit onze handen,
brood dat ons voedt,
wijn die ons hart verblijdt.
Dat wij er uw Zoon in herkennen,
die zichzelf gegeven heeft ten einde toe.
Hij zal ons bewaren in uw liefde,
die alle grenzen overschrijdt
en duren zal tot in eeuwigheid. Amen.

Slotgebed
Gij die leeft van eeuwigheid,
Gij rust ons toe met de liefde,
zoals Jezus ons heeft voorgeleefd.
Gesterkt door zijn levende Geest
roept Gij ons samen, om zijn Kerk te zijn.
Help ons zijn gemeenschap op te bouwen
met verdraagzaamheid en geduld.
Maak uw Rijk zichtbaar in deze wereld,
dat allen uw Naam erkennen
en van hem die Gij gezonden hebt
Jezus Christus, onze Heer,
die bij U leeft in eeuwigheid. Amen.