Menu

Beginnen

0 Comments

2e zondag door het jaar / 20 januari 2019
Zondag in de Bidweek voor de eenheid van de christenen

Beginnen

Nu het feest van Kerstmis (en de ‘vervolgfeesten’) voorbij zijn, blijven we toch in de sfeer van het eerste begin. En dat eerste begin bij Jezus is ook het eerste teken dat Hij (naar het evangelie van Johannes) stelt bij een bruiloftsfeest. Het Rijk dat Hij aankondigt is een feest, zijn mensen die een nieuw begin maken, is vertrouwen dat het goed komt.

Exegetische notities Evangelie Johannes 2,1-12
Johannes begint zijn verhaal met een bruiloft en Jezus is daar aanwezig. De evangelist bereikt daarmee dat joodse christenen herinnerd worden aan de bruiloftslyriek van Jesaja. De poëzie van deze profeet over de relatie tussen God en mens is hen niet alleen bekend maar ook zeer dierbaar. De narratieve stijl van deze perikoop verschilt aanmerkelijk van de abstracte, allegorische poëzie van Jesaja die we eerder tegenkwamen. Maar dit bruiloftsverhaal is, zo meen ik, toch meer dan toevallig.
De meeste bijbelwetenschappers zijn het er over eens dat het hier niet om een echt gebeurde geschiedenis gaat, maar om een door de evangelist gecreëerd verhaal. In dit verhaal komen de volgende personages voor: leerlingen, dienaren, de moeder van Jezus, de tafelmeester en Jezus. Het is minstens merkwaardig dat er niets wordt gezegd over de – zonder twijfel ook aanwezige – bruid. De bruidegom komt aan bod wanneer de tafelmeester hem een compliment geeft over de tweede – heel goede – wijn die geschonken wordt. Maar bovendien valt op dat Jezus de enige is die door de auteur bij zijn naam genoemd wordt. Daardoor groeien deze naamloze bruid en bruidegom nergens uit tot echte mensen. Het gaat hier kennelijk niet echt om die verhaalmensen en hun naam is daarom ook niet belangrijk. De narratieve schrijfstijl van Johannes is blijkbaar toch abstracter dan men op het eerste gezicht zou denken.
Een bruiloft is in Joodse kringen een belangrijke, feestelijke gebeurtenis. Wijn is daarbij onmisbaar. Ook nu nog geven bruid en bruidegom elkaar tijdens de huwelijksplechtigheid wijn te drinken. Die wijn bekrachtigt hun verbintenis. Het verbond dat de twee mensen daarbij met elkaar aangaan verwijst, we zagen dat al bij Jesaja, naar de relatie God – mens.
De waarschuwing dat deze onmisbare drank ontbreekt komt van een vrouw, en dat is echt vrouwelijk. Het is wel vreemd dat zij als ‘moeder van Jezus’ hier geen rol mag spelen. Jezus wil immers niets van haar weten. Maar hij doet wel meteen datgene wat nodig is: een wijnwonder. Zo zorgt hij dat de band tussen deze bruid en haar bruidegom kan worden bekrachtigd, en dat er gefeest kan worden. Met deze aandacht voor de sores van gewone mensen wier feest in het water dreig te vallen, toont Jezus hoe groot zijn liefde, Gods liefde, voor mensen is. Jezus toont hiermee het gezicht van zijn Vader, die de mensheid als zijn bruid liefheeft. Als beeld van deze Vader zorgt hij dat er weer wijn is. Johannes schreef zijn tekst rond het jaar 90 van de nieuw tijdrekening. Hij wil daarmee aan zijn toenmalige gemeente vertellen dat Jezus op zijn Vader lijkt. Daarom maakt Johannes hem door een wijnwonder tot het verlossende middelpunt van deze verhaal-bruiloft.

Suggesties

  1. Week van gebed voor de eenheid van de christenen
    Deze gebedsweek vindt in 2019 plaats van 20 tot en met 27 januari 2019

Gebeden voor deze zondag

Openingsgebed
Goede God
U roept ons tot een gelovige levenshouding
in woord en daad.
Mogen wij ervaren
dat U het bent die ons tot gemeenschap uitnodigt
en dat wij U mogen toebehoren,
met hart en ziel en geest.
Zo bidden wij U
die met uw geliefd Kind Jezus
en de heilige Geest leeft in eeuwigheid. Amen.

Gebed over de gaven
Goede God,
U nodigt ons rond de Tafel van uw Zoon.
Hij zet ons aan de leefwijze te volgen,
waaraan Hij trouw was ten einde toe.
Moge deze maaltijd ons verbinden
met elkaar en met U,
door Christus onze Heer. Amen.

Slotgebed
Goede God,
U houdt ons bijeen in de gemeenschap van uw kerk,
U nodigt ons uit om uw licht in onze wereld
brandend te houden.
Blijf dan bij ons staan,
zoals U bij de jonge Samuël stond
en zegen ons leven en werken,
door Christus onze Heer. Amen.