Menu

Verbonden

0 Comments

Feest van de heilige Familie / 30 december 2018

Verbonden

Terwijl het publieke vieren van Kerstmis stamt uit de vierde eeuw, is het feest van de Heilige Familie pas van de twintigste eeuw. Na enige omzwervingen op de jaarkalender is het na het Concilie Vaticanum II op de zondag geplaatst tussen Kerstmis en Nieuwjaar. In de Kersttijd staan we stil bij Jezus, Maria en Jozef in heel verschillende omstandigheden. Met dit Feest van de Heilige familie staan we stil bij Jezus, Maria en Jozef als gezin. In dit jaar C: de twaalfjarige Jezus in de Tempel van Jeruzalem. Jezus manifesteert zich als een jonge jongen reeds gegrepen door zijn Traditie en zijn Vader-God in wiens huis Hij wil zijn. Groeien in geloven gebeurt op de eerste plaats in een warm en hartelijk netwerk, in een (min of meer grote) familie. Groeien in geloven is een manier van opgroeien, hoofd, hart en handen.

Exegetische notities Evangelie Lucas 2,41-52
Net als de ouders van Samuël gaan ook de ouders van Jezus elk jaar naar de centrale offerplaats van Israël om daar te offeren. In de tijd van Jezus is dat Jeruzalem. Jezus wordt niet als peuter naar de tempel gebracht om daar zijn leven aan de Heer te wijden; Hij wordt thuis, door zijn vader en moeder, onderwezen en daar krijgt Hij de verhalen over God te horen. Toch moet Hij ergens meer kennis hebben opgedaan; als Hij als twaalfjarige met de schriftgeleerden en rabbijnen spreekt, valt Hij op door grote wijsheid (v.47).
Dit is een bekend verhaal. Het roept enerzijds een beeld op van ongeruste ouders die hun kind kwijt zijn – erg herkenbaar voor ouders – en anderzijds een beeld van een vroegwijze jongen die hongert naar kennis en zich tussen leraren begeeft om zijn honger te stillen en kennis te delen. De twee beelden komen samen in de woorden en gevoelens van Maria. Het nieuwe beeld is een beeld van vervreemding. Maria begrijpt de daden van haar zoon niet. Als twaalfjarige heeft Hij te gehoorzamen; dat is ook wat zijn ouders van Hem zouden moeten kunnen verwachten, en aan deze verwachting voldoet Hij ook weer nadat het gezin naar huis is teruggekeerd (v.51). Maar zijn ouders begrepen Hem niet (v.50) en Maria kon niets anders doen dan de woorden en daden van haar zoon in haar hart te bewaren.
Dat deed zij al eerder: de woorden van de herders in de stal bewaarde zij ook in haar hart (Lc.2,19). Over Jezus werden ook daarna meerdere voorspellingen gedaan aan zijn ouders; na de herders ook Simeon en de profetes Hanna (Lc.2). De ouders wisten niet goed hoe daarop te reageren. In dit verhaal is het Jezus zelf die uitspraken doet die voor zijn ouders raadselachtig zijn. ‘Waarom hebben jullie mij gezocht? Wisten jullie niet dat ik bij mijn Vader moest zijn?’ Je zou kinderen voor minder zonder eten naar bed sturen. Geen uitspraken als: ‘Sorry, het spijt me dat jullie ongerust waren;’ de ongeruste ouders worden met een reprimande terechtgewezen: jullie hadden beter moeten weten.
Met de geboorte van een kind begint een proces van loslaten. Een kind moet zichzelf worden; ouders kunnen hem of haar daarin alleen begeleiden. Dat is niet altijd makkelijk, en als een kind nog jong is – en twaalf is nog jong – is het goed voor een kind nog in een familieverband te zijn. En in een familieverband staan betekent in relatie staan, regels hebben waardoor het samenlevingsverband goed voor iedereen is. Aan de ene kant maakt dit verhaal duidelijk dat de ouders van Jezus hun zoon los zullen moeten laten, en dat Hij wegen gaat die buiten hun reikwijdte liggen. Anderzijds laat dit verhaal ook zien dat Jezus een mens is, die als twaalfjarige weliswaar uitblonk in wijsheid, maar ook nog een kind was en in een familie opgroeide. In een familie die Hij door het noemen van God als vader uitbreidde. Uiteindelijk zal Jezus zich losmaken van zijn geboortefamilie, maar niet alleen zijn relatie met God blijft die van vader en zoon, maar ook noemt Hij zijn relatie met mensen in familieverband: broeders en zusters.

Suggesties

  1. Kinderzegen aan het einde van de viering

De voorganger vraagt de kinderen en hun ouders naar voren te komen voor gebed en zegen:

Heer, onze God,
zie neer op deze kinderen en hun ouders
en zegen hen.
Zegen hen met uw liefde,
opdat zij mogen groeien in geloof, hoop en liefde.
Zegen hen met uw trouw,
opdat zij U zullen zoeken in hun leven.
Zegen ook ons allen,
opdat wij uw Naam verkondigen met ons leven.
In het geloof dat de Heer met ons is,
zegen ik u:
met de Naam van Vader, + Zoon en heilige Geest.

Gebeden voor deze zondag

Openingsgebed
God van mensen,
wees aanwezig in ons midden,
laat ons uw Stem, uw Woord verstaan.
Raak ons met uw geestkracht,
Schenk ons de openheid en het vertrouwen,
zoals Abraham en Sara,
Jezus, Maria en Jozef,
ten volle op U vertrouwden.
Dat vragen wij U
door Christus, onze Heer,
die met U en de heilige Geest
leeft in eeuwigheid. Amen.

Gebed over de gaven
God van mensen
als een grote familie roept U ons samen
rond deze ene Tafel,
wie wij ook zijn, hoe wij ook leven.
Zie dit Brood en deze Beker,
tekens van onze verbondenheid
met U en met elkaar;
tekens ook van uw trouw aan mensen
in Jezus Christus,
Licht der wereld,
Bevrijder van mensen
tot in de eeuwen der eeuwen. Amen.

Slotgebed
God van mensen,
in het Woord tot ons gesproken,
in het delen van het Brood (en de Beker)
ben U nabij gekomen.
Wij bidden U:
versterk onze onderlinge verbondenheid,
maak ons solidair met mensen, dichtbij en ver weg.
Breng ons bijeen,
zoals U Jezus, Maria en Jozef
afstemde op elkaars geluk.
Dat vragen wij U voor nu, voor altijd,
tot in eeuwigheid. Amen.