Menu

Delen in vertrouwen

0 Comments

17e zondag door het jaar / 29 juli 2018

Delen in vertrouwen

We gaan vijf zondagen in waarin de Marcus-cyclus onderbroken wordt door Johannes 6: de Broodrede. Vandaag het begin: de wonderbare broodvermenigvuldiging. Een verwonderlijk gebeuren. De menigte – het gaat over veel, heel veel mensen – begrijpt niet wat er gebeurt. Velen zullen dan zeggen: wat meer brood is mooi meegenomen. Er zijn ook mensen die zich dan afvragen: wat gebeurt hier? En ze zoeken naar betekenis. Een eerste aanwijzing: wanneer je deelt, vermenigvuldig je.

Exegetische notities Evangelie Johannes 6,1-15

Na het wijnwonder (2,1-12) nu een tweede zogenaamd natuurwonder, Jezus voorziet in een tekort aan voedsel. Tegenwoordig spreekt men met een lang woord van een geschenkwonderverhaal, met als kenmerk, dat het ongevraagd en dus onverwacht en verrassend gebeurt. Uitgangspunt is een niet (onmiddellijk) te herstellen gebrek. In de synoptische versie moet de massa na een lange dag onderricht met spoed op zoek naar wat eten. Hoe zovelen ter plekke te voeden? De bijbehorende dialoog tussen de leerlingen en een uitdagende Jezus onderstreept de menselijke onmogelijkheid erin te voorzien. Een superieure Jezus neemt vervolgens de zaak in handen, Hij verschaft het nodige voedsel. Het wondergebeuren zelf blijft in het duister, Jezus spreekt geen machtswoord, wendt geen bijzonder hulpmiddel aan, Hij doet slechts wat een joodse huisvader pleegt te doen. Maar des te duidelijker is het resultaat, de verzadiging van velen, het alleszeggende overschot.
In de johanneïsche versie die zowel met Mc.6,30-44 als met Mc.8,1-10 aanknopingspunten heeft, is Jezus nog prominenter aanwezig, vooral waar Hij zelf, zonder dat er van enige zichtbare nood sprake is, een honger onderkent die kennelijk gestild moet worden. Het lijkt alsof het om een nood gaat die dieper reikt en waarvan Hij alleen het bestaan onderkent. Uit de broodrede zal blijken dat Jezus in persoon het brood of het leven is, dat God aanbiedt aan een wereld die het ware leven ontbeert. Dat is de eigenlijke nood. Jezus zelf moet nu zijn twee leerlingen op die nood attenderen en hen vragen om een oplossing. Hun antwoord illustreert ook hier hun volslagen hulpeloosheid. Dat te constateren is hun enige rol in het verhaal. Heel zeker van zijn handelen gaat dan Jezus tewerk, als bewust van zijn zending schenker te zijn van meer dan brood. Zelf deelt Hij ook de broden uit. Kortom, het verhaal is christologisch veel sterker ingekleurd. Het lijkt zo al zelf toe te werken naar wat de evangelist ons becommentariërend wil laten weten: dat de Heer in persoon met zijn openbaring brood en leven is voor de wereld. De negatieve rol van de menigte of (vanaf 6,41) van de Joden duidt Johannes al aan in het begin, waar de menigte achter Jezus aan gaat omwille van de tekenen (v.2:vgl.2,23-25:4,48). Dat wordt bevestigd met het plan Jezus tot koning uit te roepen, een reactie die het teken interpreteert vanuit een aardse heilsverachting. Op de berg, zeer verbonden met zijn Vader, maar ook zeer ongekend door de wereld blijft Jezus achter op eenzame hoogte.

Themastelling

In onze dagen ons doopsel waar maken, niet om ons terug te trekken op zuilsterkte, maar in eerlijke en open contacten, met de kwetsbaarheid die een gelovige ook ervaart. Veel mensen zoeken naar meer dan oppervlakkige bevrediging van hun zinnen. Dat leidt naar het broodthema. Jezus biedt meer dan brood; Hij brengt een God in beeld die de diepere verlangens van de mensen voeden wil. Als christenen is ons die overvloed in handen gegeven. Dat wij ervan uitdelen.

Suggesties

Visueel

In de versiering kan gebruik gemaakt worden van brood en/of korenaren. In een viering met een kleine groep is het wellicht mogelijk echt brood te gebruik (zelf gebakken of bijv. een groot rond Turks brood).

Gebeden voor deze zondag

Openingsgebed

God, onze Vader,
wat wij bezitten lijkt ontoereikend
voor de velen die met ons samen zijn.
Maar Gij hebt voorzien in alles wat wij nodig hebben.
Kom onder ons, spreek uw Woord
en breek met ons het brood.
Mogen wij daardoor kracht ontvangen
om het weinige dat wij hebben
te delen met anderen.
Door onze Heer Jezus Christus, uw Zoon,
die met U en de heilige Geest leeft
in de eeuwen der eeuwen. Amen.

Gebed over de gaven

Heer, al wat wij hebben,
willen wij uit handen geven
om van U het hemelse brood te ontvangen.
Moge het ons kracht geven te doen als uw Zoon,
om te breken en te delen met elkaar.
Dat vragen wij U,
door Jezus Christus, onze Broeder en Heer. Amen.

Slotgebed

Heer, onze God,
met open handen zijn wij hier gekomen
en Gij hebt ons verzadigd met brood dat leven geeft.
Geef ons de kracht om met anderen te delen
wat wij in overvloed van U hebben ontvangen
en zelf brood te worden voor elkaar.
Dat vragen wij U,
door Jezus, onze Broeder en Heer. Amen.